Husilər 36 saata Səudiyyənin dəstəklədiyi qüvvələri darmadağın etdi: Yəməndə nə baş verib?

Husilərin Moxa şəhəri və strateji Perim adasını ələ keçirməsi Qırmızı dənizin girişində qüvvələr balansını dəyişib və beynəlxalq gəmiçilik üçün yeni təhlükələr yaradıb

CNN telekanalının məlumatına görə, İran İslam Respublikası tərəfindən dəstəklənən husilər Yəmənin qərb sahillərində sürətli əməliyyat keçirərək Moxa liman şəhərini və strateji əhəmiyyət daşıyan Perim adasını nəzarətə götürüblər.
Hücum nəticəsində Səudiyyə Ərəbistanının dəstəklədiyi Yəmən qüvvələri geri çəkilməyə məcbur olub.

Məlumata görə, Moxanı müdafiə edən qüvvələr cümə axşamı səhər saatlarından etibarən dəfələrlə havadan dəstək istəyiblər. Onlara Səudiyyə Ərəbistanına məxsus qırıcıların müdaxilə edəcəyi bildirilsə də, gözlənilən hava dəstəyi göstərilməyib. Bundan sonra husilər bir neçə ardıcıl hücum həyata keçirərək şəhəri ələ keçiriblər.

Moxanın süqutundan cəmi bir neçə saat sonra husilər Babül-Məndəb boğazının mərkəzində yerləşən Perim adasına da nəzarəti ələ keçiriblər. Təxminən 36 saat ərzində baş verən bu hadisələr Yəməndəki müharibənin gedişində ciddi dönüş nöqtəsi kimi qiymətləndirilir.

Moxa və Perimin nəzarətə götürülməsi husilərin Qırmızı dənizə çıxış imkanlarını əhəmiyyətli dərəcədə genişləndirir. Bu ərazilər üzərində nəzarət qruplaşmaya Qırmızı dənizlə Süveyş kanalı arasında hərəkət edən kommersiya gəmilərinə və enerji daşımaları marşrutlarına təzyiq göstərmək üçün daha əlverişli mövqe yaradır.

Qərb mənbələrindən biri bildirib ki, Moxada yerləşdirilən qüvvələrin real sayı rəsmi olaraq göstərilən rəqəmin cəmi 20 faizi civarında olub. Həmçinin hərbçilərin siyahısında maaş almaq üçün yaradılmış çoxsaylı “saxta adların” olduğu iddia edilir.

Məğlubiyyətin səbəbləri sırasında Yəmən qüvvələri daxilində fikir ayrılıqları, vahid komandanlığın olmaması, eləcə də Ər-Riyad və Vaşinqtonda qərarların qəbul edilməsində yaranan gecikmələr göstərilir. Bu amillərin hücum qarşısında müdafiə qüvvələrinin operativ reaksiya vermək imkanlarını zəiflətdiyi bildirilir.

Bununla yanaşı, Səudiyyə Ərəbistanının vəliəhdi Məhəmməd bin Salman ABŞ Prezidenti Donald Trampla iki dəfə telefonla əlaqə saxlayaraq husilərə qarşı birbaşa ABŞ hərbi əməliyyatının keçirilməsini istəyib. Lakin Tramp bu tələbi qəbul etməyib.

Vaşinqton hazırda Səudiyyə Ərəbistanında 100-dən çox hərbi məsləhətçi yerləşdirib. ABŞ tərəfi həmçinin kəşfiyyat məlumatları və hədəflərin müəyyənləşdirilməsi ilə bağlı dəstək göstərir. Bununla belə, ABŞ qüvvələri hələlik döyüş əməliyyatlarında birbaşa iştirakdan çəkinir.

Tehranda isə İranın ali rəhbərinin müşavirlərindən biri husilərin əldə etdiyi irəliləyişi “açıq-aşkar qələbə” adlandırıb. Bu qiymətləndirmə İranın husilər vasitəsilə Yaxın Şərqdə, xüsusilə də dünya ticarəti üçün mühüm əhəmiyyət daşıyan dəniz marşrutlarında təzyiq imkanlarını artırmağa çalışdığını göstərir.

Moxa və Perim üzərində nəzarətin dəyişməsi Babül-Məndəb boğazının təhlükəsizliyi ilə bağlı narahatlıqları da artırıb. Qırmızı dənizdən Süveyş kanalına uzanan bu marşrut Asiya, Avropa və Yaxın Şərq arasında yük və enerji daşımalarında mühüm rol oynayır. Buna görə də husilərin bölgədə mövqelərini möhkəmləndirməsi beynəlxalq gəmiçilik və enerji bazarları üçün əlavə risk yarada bilər.